Projekt założeń do ustawy o dostępności

Na stronach Fundacji Widzialni opublikowano Założenia do ustawy o standaryzacji publicznych stron internetowych. Po przeczytaniu tego dokumentu pojawiło mi się w głowie tyle wątpliwości i obaw, że muszę je tutaj – przynajmniej pokrótce – napisać.

Dokument jest datowany na 29 października 2009 roku, a w jego treści nie znalazłem żadnego autora. Z notatki na stronie wynika, że autorami są eksperci. Ta informacja mi jednak nie wystarcza, bo w treści dokumentu znajduję elementy, które mogą sugerować bardzo konkretne osoby lub instytucje.

Zacznijmy jednak od początku, czyli od definicji. Ten fragment ma charakter wyjaśniający, a nie definicyjny, więc warto go przepracować. Wyjaśnienia są potrzebne i definicje także, ale to nie jest to samo.

Dosyć solidnie wygląda kawałek dotyczący danych statystycznych, choć wiele w nim pomyłek i nieścisłości. Przykładowo: BIFRON jest jedynie publikatorem PFRON i raczej nie robi badań. Wątpliwe są też źródła o wielkości populacji osób niewidomych i słabowidzących, a przecież istnieją solidniejsze, na przykład Narodowy Spis Powszechny z 2002 roku i badanie stanu zdrowia ludności z 2004 roku. Te dane i ich źródła trzeba uważnie przejrzeć i poprawić, by miały walor poznawczy i nie dały się łatwo zbić w argumentacji.

To wszystko są jednak uwagi natury technicznej, a przechodzimy teraz do sedna, które zaczyna się na stronie 13 dokumentu. Otóż autorzy proponują zawarcie w tej ustawie prawa do głosowania przez Internet. Taka propozycja wykracza stanowczo poza ramy regulacji standardów stron internetowych, co sugeruje tytuł ustawy. Jest to problem bardzo ważny i trudny, a zdania na temat możliwości głosowania z urzyciem urządzeń elektronicznych lub Internetu są mocno podzielone. Sam kiedyś sądziłem, że to jest najprostsze rozwiązanie, ale lektura raportu Isoc Polska na ten temat mocno zachwiała to przekonanie.

Dalej autorzy proponują konkretne kroki do realizacji: certyfikację stron internetowych przez certyfikowane organizacje, powołanie Rady Kontroli i Certyfikacji Publicznych Stron Internetowych Po co ta certyfikacja? Zapewne po to, by zapewnić odpowiednią jakość szkoleń dla pracowników administracji publicznej. Jak będą certyfikowane te wybrane instytucje? Na ten temat w założeniach nie ma ani słowa, więc założyć należy, że arbitralnie.

Dalej jest mowa o certyfikacji samych stron internetowych, których ma dokonywać wspomniana wcześniej Rada Kontroli i Certyfikacji Publicznych Stron Internetowych. Na jakiej podstawie będzie certyfikować? Jaką metodologię oceny przyjmie? Jaki poziom dostępności? Na te pytania nie znajdziemy odpowiedzi. Za to znajdziemy odpowiedź na pytanie, kto w Radzie będzie zasiadał: "uznani specjaliści (przez kogo uznani?), przedstawiciele organizacji pozarządowych (dwie wymieniono z nazwy, choć nie wiem dlaczego), ośrodków naukowych (a może chodzi o badawcze) i ministerstwa odpowiedzialnego za przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu (w katalogu działów administracji rządowej takowego nie znalazłem). Tak więc organ już mamy, a teraz przechodzimy do jego kompetencji.

Kompetencje są dość skromne, a jednocześnie niezbyt przemyślane. O ile określanie standardów szkoleń i prowadzenie rejestru instytucji mogących je realizować jeszcze rozumiem, to co ma znaczyć "określanie standardów dostępności"? Czy Rada ma mieć prawo do arbitralnego decydowania o tym, które aspekty dostępności są ważne, a które nie? Autorzy powołują się na WCAG 2.0, ale z tego zapisu wynika, że ten standard jest tylko podstawą dla własnych standardów Rady. W jakim trybie będą określane? Rozporzędzenia, zarządzenia, wolnych wniosków? I czym właściwie ma być Rada? Rozumiem, że ciałem doradczym któregoś ministra, ale nie wiem którego. Może chodzi tu o MPiPS (osoby niepełnosprawne, starsze i ubogie), może MRR (rozwój, wykluczenie), a może MSWiA (informatyzacja podmiotów publicznych). To są moje podpowiedzi, bo autorzy nie napisali tego wyraźnie.

To właściwie koniec założeń do ustawy. Jeszcze tylko określenie etapów realizacji: (I) powołanie Rady; (II) określenie programu szkoleń i (III) określenie terminu na dostosowanie stron internetowych. Ubogo. Po odkrojeniu tłuszczyku z mięska zostaje Rada i certyfikacja instytucji i stron. A gdzie możliwość składania skarg przez obywateli? Może w calym tym projekcie chodzi tylko o znalezienie się w "organie" i załapanie na certyfikat. Dla mnie to właśnie tak wygląda.

Na koniec mała złośliwość odnośnie samego pliku: dlaczego to nie mógł być zwykły HTML i co znajduje się na szóstej stronie dokumentu? Dla mnie była ona pusta, ale może jednak tam coś jest… I apel do innych Czytelników: nie udało mi się skopiować żadnego fragmentu do zacytowania. Czy to tylko ja mam taki kłopot, czy to właściwość dokumentu?

Reklamy

4 Responses to Projekt założeń do ustawy o dostępności

  1. Temat „Rady” wypłynął już kilka miesięcy temu. Zastanawiam się nad tymi standardami. Czy Polska się tak różni od innych krajów, że musi mieć swoje standardy? Czy nie wystarczy choćby oficjalne polskie tłumaczenie WCAG2 lub WCAG1 z rozszerzeniem Samurai? Owszem, mogłoby powstać wyjaśnienie tych standardów, coś jak zalecenia Section 508, ale czy nie wystarczy po prostu zaadaptować WCAG?

    Co do PDF-a. Na 6 stronie znajdują się dwa wykresy w całości graficzne: pytanie „Co powinno być refundowane w pierwszej, drugiej i trzeciej kolejności?” i odpowiedzi w zależności od korzystania z internetu oraz rodzaju niepełnosprawności. U wszystkich wygrywa komputer, co jest zresztą podsumowane na stronie 7.

  2. gdy nie wiadomo o co chodzi to podobno prawie zawsze chodzi o kasę…
    chyba muszę zacząć myśleć o lobbyingu w temacie wprowadzenia Rady ds. Strategii, obowiązkowych certyfikatów i szkoleń ;)

  3. Jacek Zadrożny says:

    Na zdrowy rozum wystarczyłoby faktycznie przetłumaczenie WCAG 2.0 i ewentualne wyjaśnienia co do sposobu realizacji. WCAG 1.0 (nawet z Samurai) już się zestarzało, a Samurai nie jest oficjalnym dokumentem. Jedyna decyzja co do sposobu implementacji to ta, jakiego poziomu dostępność jest obowiązkowa: A, AA czy AAA.

  4. Pingback: Dostępność IT dla osób niepełnosprawnych

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: