Druga linia metra

Jestem bardzo niecierpliwy i chcę, by zmiany zachodziły jak najszybciej. To jest wada, bo przyczynia się do frustracji, że świat toczy się tak powoli. Czasem jednak zdarza się, że warto poczekać trochę na lepsze, niż gnać w rozpędzie.

Ten egzystencjalny wstęp wziął się z lektury projektu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane metra i ich usytuowanie. To jest ten sławetny projekt o bąblach na peronach metra, na który czekamy już dwa lata. Po jego lekturze wydaje mi się jednak, że warto było poczekać.

Rozporządzenie jest rozbudowane, a wiele z jego zapisów dotyczy dostępności i bezpieczeństwa w kontekście osób niepełnosprawnych. Już w paragrafie listującym definicje możemy znaleźć następujące:

3) dotykowych znakach ostrzegawczych – rozumie się przez to zbiór elementów wypukłych umieszczonych na posadzce, umożliwiających ich wyczuwanie przez dotyk, stanowiący oznakowanie granicy stref zagrożenia;

Chodzi o słynne „bąble” czy też „grzybki” na krawędziach peronów. Jednak wcale nie tylko, bo tak oznaczone mają być inne potencjalnie niebezpieczne miejsca, na przykład krawędzie schodów. To jednak nie koniec ważnych definicji, bo pojawia się kolejna:

22) ścieżce dotykowej – rozumie się przez to ciąg elementów wypukłych umieszczonych na posadzce, stanowiących dotykowe oznakowanie trasy wolnej od przeszkód;

To jest nowość, a definicja mądrymi słowy opisuje rzecz bardzo pomocną osobom niewidomym. Na podłodze umieszczony jest ciąg wypukłych elementów lub ciągły pas wypukły, dzięki któremu nie można się zgubić i stracić orientacji. Funkcjonalnie jest to to samo, co krawężnik na chodniku. Wyjaśnienie, czym jest „tor wolny od przeszkód znajdziemy nieco dalej:

25) trasie wolnej od przeszkód – rozumie się przez to drogę lub przejście, którą mogą swobodnie przemieszczać się osoby należące do kategorii osób o ograniczonej możliwości poruszania się;

I jeszcze o oznaczeniach wizualnych, czyli wyraźnych pasach oznaczających strefy zagrożenia:

33) wizualnych znakach ostrzegawczych – rozumie się przez to oznaczenia strefy zagrożenia za pomocą pasa o kolorze wyraźnie kontrastującym z kolorem posadzki, o szerokości nie mniejszej niż 0,05 m, umieszczonego w odległości nie mniejszej niż 0,6 m od krawędzi peronu wzdłuż całego peronu.

Niby oczywiste, ale postanowiono podkreślić pewną rzecz bardzo wyraźnie:

§ 5. Stacje metra należy projektować i budować w sposób zapewniający ich dostosowanie do potrzeb osób niepełnosprawnych i osób o ograniczonej możliwości poruszania się.

Dalej jest doprecyzowanie tego obowiązku. W Paragrafie 6 jest zapisany obowiązek oznaczania krawędzi peronów wizualnie i dotykowo, a w paragrafie 9 nakazuje się projektowanie dostępnych toalet. Co więcej – toalety mają być ogólnodostępne, a nie specjalne!

Same budynki stacji mają być projektowane z uwzględnieniem potrzeb osób niepełnosprawnych i osób z ograniczeniami poruszania się (par. 11 ust. 4). Dalej jeszcze podobne warunki w paragrafie 13 ust. 12. Prawdziwą ciekawostkę można znaleźć jednakw paragrafie 18:

§ 18. W przypadku zastosowania ścian służących do wydzielenia peronów pasażerskich należy uwzględnić następujące wymagania:
1) ściany powinny przebiegać wzdłuż całej długości peronu;
2) czas otwarcia drzwi w ścianach powinien umożliwiać przejście przez nie osobie niepełnosprawnej i osobie o ograniczonej możliwości poruszania się;
3) drzwi powinny być wyposażone w czujniki zapobiegające ich zamknięciu, kiedy na linii drzwi znajduje się osoba lub przeszkoda;
4) konstrukcja drzwi powinna uniemożliwiać ich częściowe lub całkowite zablokowanie;
5) drzwi rozsuwane w ścianach peronów powinny zapewniać:
a) otwierania automatyczne i ręczne bez możliwości ich blokowania,
b) samoczynne ich rozsunięcie i pozostawienie w pozycji otwartej w przypadku wykrycia pożaru przez system sygnalizacji pożarowej chroniący stację metra, a także w przypadku awarii drzwi.

Tu przyda się pewnie wyjaśnienie. Za granicą stosuje się czasem zabezpieczenie polegające na oddzieleniu torów od peronu ścianą z plastyku lub szkła. Taka przegroda całkowicie uniemożliwia przypadkowe wpadnięcie na tory. Dopiero w momencie wjechania pociągu i zatrzymania się w przegrodzie otwierają się drzwi dla pasażerów lub cała przegroda unosi się do góry. Jest to zabezpieczenie bardzo pewne, ale dosyć kosztowne i wymagające od kierującego pociągiem precyzji. Zapewne dlatego w rozporządzeniu wpisano je tylko warunkowo.

Jakby komuś było jeszcze za mało, to jest w rozporządzeniu specjalny rozdział poświęcony dostosowaniu stacji metra do potrzeb osób o ograniczonej zdolności poruszania się. Traktuje on między innymi o trasach wolnych od przeszkód, przy czym dla niewidomych pasażerów informacje o nich mają być przekazywane w formie dotykowej lub dźwiękowej. Nie zapomniano nawet o oznaczeniach w alfabecie braille’a i wypukłych strzałkach i cyfrach. Osoby słabowidzące z pewnością ucieszą się z faktu, że trasy wolne od przeszkód mają mieć posadzki wykonane z materiału nie powodującego odblasków.

Precyzyjnie opisano także wejścia i wyjścia, oznaczenie wizualne progów i ich maksymalną wysokość i wiele innych parametrów. Przezroczyste ściany i drzwi muszą być oznaczone, a elementy wystające muszą mieć informację uniemożliwiającą uderzenie w nie głową. I mógłbym tak jeszcze długo o schodach, automatach do kupowania biletów, kołowrotkach, przyciskach alarmowych, itp. ale po co? To rozporządzenie wygląda na zbyt fantastyczne, by było prawdziwe. A przecież pobrałem je z biuletynu informacji publicznej Ministerstwa Infrastruktury…

Narzekałem na długi czas tworzenia tego rozporządzenia, ale wycofuję wszystko. Jeżeli ujrzy ono światło dzienne w tej formie, to ja nie będę umiał się już do niczego przyczepić. Zaś druga linia metra będzie różniła się od pierwszej jak centrum Brukseli od Lizbońskiej starówki. Może zatem już niedługo doczekamy się na ten dokument, który będzie wzorem dla innych. A za jakiś czas będę się cieszył, że mieszkam na Pradze, a nie na Żoliborzu lub Ursynowie.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d bloggers like this: