Rodzaje przychodów a renta socjalna

W trakcie wczorajszej audycji o dostępnych wyborach i pułapce rentowej okazało się, że wiedza na temat renty socjalnej jest stosunkowo niewielka. Co więcej – pracownicy Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wprowadzają rencistów w błąd. Warto zatem przyjżeć się bliżej ustawie o rencie socjalnej, a w szczególności artykułowi 10. Przeanalizujmy go zatem krok po kroku.

Wzmiankowany artykuł 10 ma kilka ustępów:

1. Prawo do renty socjalnej zawiesza się w razie osiągania przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego.

Gdyby ten artykuł kończył się w tym miejscu, to można byłoby odetchnąć z ulgą. Niestety – jest jeszcze dalszy ciąg:

2. Za działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w ust. 1, uważa się zatrudnienie, służbę, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, lub inną pracę zarobkową albo prowadzenie działalności pozarolniczej.

No i mamy doprecyzowanie, że każda praca wykonywana osobiście, w tym na podstawie umów cywilno-prawnych (zlecenia i o dzieło) także wliczane są do dochodu. Jakby tego było jeszcze mało, to mamy ciąg dalszy doprecyzowania.

3. Za przychód, o którym mowa w ust. 1, w przypadku prowadzenia działalności pozarolniczej uważa się przychód stanowiący zadeklarowaną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne w rozumieniu ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887, z późn. zm.2)), zwanej dalej „ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych

A zatem każdy rodzaj zatrudnienia, a nawet samo zadeklarowanie poddania się oskładkowaniu. Dalej dodatkowy katalog przychodów, które nie podlegają oskładkowaniu:

4. Za przychód, o którym mowa w ust. 1, uważa się również kwoty pobranych zasiłków: chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego oraz wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy, kwoty świadczenia rehabilitacyjnego i wyrównawczego, zasiłku wyrównawczego i dodatku wyrównawczego.

Skrupulatnie sporządzony przepis. Wydaje mi się nawet, że do pewnego stopnia redundantny. Ewidentnie ustawa chce przekazać komunikat, że co tylko uda ci się zarobić lub otrzymać, to grozi utratą świadczenia. Dalej jest jeszcze lepiej.

5. Prawo do renty socjalnej ulega zawieszeniu w razie osiągania przychodu innego niż wymieniony w ust. 1–4, zaliczonego do źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm.3)), z zastrzeżeniem art. 9 ust. 1 i 2, lub osiągania przychodów z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, opodatkowanych na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Tajemniczo brzmiące odniesienie do art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oznacza wprost, że każdy przychód uwzględniany w zeznaniu podatkowym wliczany jest do dochodu, który należy zgłosić do ZUS. Aby załatać wszystkie dziury, dodano jeszcze zdanie o dochodach z najmu.

6. Prawo do renty socjalnej zawiesza się za miesiąc, w którym zostały osiągnięte przychody, o których mowa w ust. 1–5, w łącznej kwocie wyższej niż 30 %

To właśnie w tym miejscu określono limit, który jest kluczowy dla istnienia pułapki rentowej. I to właśnie ten limit ma być zmieniony nowelizacją ustawy. Dalej mamy jeszcze przepisy opisujące procedurę zawieszania świadczenia.

7. Osoba pobierająca rentę socjalną lub jej przedstawiciel ustawowy są obowiązani niezwłocznie powiadomić organ wypłacający rentę socjalną o osiąganiu przychodu w kwocie powodującej zawieszenie prawa do renty socjalnej. Powiadomienie następuje w formie pisemnego oświadczenia. W przypadku gdy składki na ubezpieczenia społeczne są odprowadzane przez płatnika składek, osoba pobierająca rentę socjalną jest obowiązana do przedstawienia zaświadczenia albo oświadczenia określającego kwotę przychodu.

Warto pamiętać, że obowiązek informowania ZUS-u o przekroczeniu limitu dochodu spoczywa na renciście, nawet jeżeli pracuje. Składa on oświadczenie, o którym jest w następnym ustępie.

7a. Oświadczenia, o których mowa w ust. 7, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.

Brzmi groźnie i takie właśnie jest. Oświadczenie powinno być zgodne z prawdą, bo może się skończyć nawet więzieniem. Chociaż nie słyszałem jeszcze o takim wypadku. Jednak ZUS może takie oświadczenie sprawdzić, o czym mowa jest dalej.

8. Organ wypłacający rentę socjalną może wystąpić do urzędu skarbowego o przekazanie informacji o wysokości przychodów objętych podatkiem dochodowym od osób fizycznych lub zryczałtowanym podatkiem dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne lub informacji o opodatkowaniu działalności na zasadzie karty podatkowej w celu dokonania weryfikacji oświadczenia złożonego przez osobę pobierającą rentę.

Oświadczenie nie powinno różnić się od zeznania podatkowego, bo stanowi to podstawę do zrobienia problemów renciście. Na koniec został tylko przepis zobowiązujący prezesa ZUS do regularnego publikowania informacji o tym, ile można zarobić bez groźby utraty świadczenia.

9. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w terminie do 14. dnia roboczego drugiego miesiąca każdego kwartału kalendarzowego, kwotę przychodu, o której mowa w ust. 6, z zaokrągleniem w górę do pełnych dziesiątek groszy.

W tym miejscu kończy się art. 10, a jego treść nie budzi większych wątpliwości. W zasadzie trudno jest znaleźć taki rodzaj dochodu, który nie podlegałby zgłoszeniu do ZUS. Jest to zatem przepis o wiele bardziej restrykcyjny, niż w wypadku innych świadczeń.

Reklamy

2 Responses to Rodzaje przychodów a renta socjalna

  1. danuaria says:

    Jacek, ja już jestem kołowata.
    Z treści tego wpisu zrozumiałam, że jeśli otrzymam tzw „gruszę” czyli świadczenie z funduszu socjalnego, to będę musiała zawiesić rentę socjalną na ten miesiąc. Narobiłam zamieszania, ostrzegłam pozostałe koleżanki rencistki socjalne, komisję socjalną i główną księgową a dzisiaj dowiedziałam się w ZUSie, że „grusza” nie powoduje zawieszenia renty socjalnej, gdyż mimo że jest to dochód opodatkowany, to jest nieoskładkowany.
    No i co teraz?
    Czy mam przeprosić wszystkich tych, których wprowadziłam w błąd, czy może pracownicy ZUS w Warszawie są niedoinformowani?

  2. Cóż ja mogę odpowiedzieć na coś takiego? Dochodzą mnie takie informacje z różnych miejsc w kraju, więc może to jest jakiś okólnik krążący po ZUSie, chociaż mocno w to wątpię. Zastrzegam się też, że nie wiem, czy zasiłek urlopowy zawiera się w art. 27 ustawy o podatku dochodowym i nie chce mi się tego sprawdzać. Proponuję zatem, by zrobić rzecz bardzo prostą: napisać do ZUSu z tym pytaniem, a nie dzwonić. Ja czytam ustawę i relacjonuję (nie interpretuję!) to, co tam napisano. Sprawdziłem też najnowszą wersję ujednoliconą tego aktu, która jest dostępna pod adresem http://isap.sejm.gov.pl/Download?id=WDU20031351268&type=3. Natomiast zwracam uwagę na jedną, bardzo ważną rzecz: rencista powinien złożyć oświadczenie o dochodach zgodnie z prawdą pod rygorem karnym. Urzędnikowi za udzielenie nierzetelnej informacji nie grozi właściwie nic poważnego. Dlatego sugeruję o poproszenie o interpretację na piśmie, żeby mieć pewność.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: